KOLEBKA PRZEMYSŁU NAFTOWEGO
Skansen - Muzeum Przemysłu Naftowego im. Ignacego Łukasiewicza w Bóbrce jest obiektem unikalnym w skali światowej.
Na tym skrawku polskiej ziemi narodziła się gałąź przemysłu, która w II połowie XIX w. popchnęła świat w kierunku niebywałego dotąd rozwoju cywilizacyjnego.
Jest rzeczą niezaprzeczalną, że podwaliny pod ten niespotykany rozwój dał Polak Ignacy Łukasiewicz, a Polska stała się kolebką przemysłu naftowego.
Żyjemy w epoce dynamicznego rozwoju nauki i techniki. W wyniku tego technologie i konstrukcje tradycyjne wypierane są sukcesywnie przez nowe generacje. A przecież te tradycyjne budowle, maszyny i urządzenia są niepodważalnymi dowodami ciągłości rozwoju nauki i techniki, stanowią dorobek wielu pokoleń naukowców i przemysłowców.
Ocalić od zniszczenia i zapomnienia, zgromadzić i otoczyć opieką rzeczowe dokumenty rozwoju przemysłu naftowego, wyeksponować i pokazać młodym pokoleniom, całemu polskiemu społeczeństwu ogromny naukowy i przemysłowy dorobek polskich nafciarzy - taka idea leżała u podstaw zorganizowania Skansenu - Muzeum Przemysłu Naftowego.
Cel ten najlepiej mógł być spełniony na terenie czynnej do dziś, najstarszej w świecie kopalni ropy naftowej w Bóbrce.
|
|
THE CRADLE OF PETROLEUM INDUSTRY
The Ignacy Lukasiewicz Petroleum Industry Museum at Bobrka is the world's unique heritage park. In the second half of the 19th century, on this tiny piece of Polish. soil, petroleum industry was born, giving great impetus to the development of the modern industrial era.
It is unquestionable that the father of this industry was Pole, Ignacy Lukasiewicz. Although in this epoch of rapid acceleration, new products and technologies replace their predecessors at quicker and quicker pace, old plants, machines, equipment and documents testify to the continuity of the scientific and technological progress. At the same time, they constitute the output of several generations of scholars and industrialists and as such deserve care and protection.
The idea was to collect all these-pieces of equipment, buildings and documents in one place in one place to protect them from destruction and
oblivion. Thus, the initiative of organizing a museum-was born.
No better place could have been found to implement the idea than the grounds of the world's
oldest, and still operating oil plant at Bobrka. The place had old-time
buildings, genuine pieces of machinery and equipment as well as the documents testifying to the origins and history of petroleum
industry.
|

Prace przy
kopaniu szybów naftowych.
Well-digging
works.
Zachowały
się tam bowiem autentyczne obiekty i dokumenty - świadectwa
historii rozwoju przemysłu naftowego od jego narodzin po dzień
dzisiejszy.
Idea budowy Muzeum powstała jeszcze za życia I.
Łukasiewicza, pod koniec XIX w. Doczekała się realizacji w
1060 roku, kiedy to z okazji Jubileuszu 1000-lecia Państwa
Polskiego powołany został Komitet Opiekuńczy Budowy Skansenu
Naftowego.
W skład Komitetu weszli dyrektorzy większości
jednostek organizacyjnych przemysłu naftowego. Tworzyła go także
niewielka grupa osób, którzy bezinteresownie, z pietyzmem
rozpoczęli gromadzenie unikalnych urządzeń, narzędzi, sprzętu,
ksiąg, czasopism, map, fotografii i wielu innych dokumentów,
opracowywali projekty i scenariusze ekspozycji.
Środki finansowe na budowę Skansenu przekazywane
były z funduszy zakładowych jednostek przemysłu naftowego. Ta
formuła spontanicznej budowy szybko wyczerpała się. pod
koniec 1961 roku opiekę merytoryczną i agendy formalno-prawne
przejęło Stowarzyszenie Naukowo-Techniczne Inżynierów i
Techników Przemysłu Naftowego. Funkcję te spełniało za pośrednictwem
Głównej Komisji ds. Budowy Muzeum Przemysłu Naftowego.
W 1972 r. SITPNiG wykupiło od prywatnych właścicieli
około 20 ha terenu, na którym zlokalizowano Muzeum, od tego
czasu stało się jego hipotecznym właścicielem. Budowa
otoczona została opieką zakładów całego sektora naftowego,
pod patronatem Ministerstwa Górnictwa i Energetyki,
Ministerstwa Przemysłu Chemicznego oraz podlegających im
zjednoczeń.
Muzeum położone jest wśród lasów, w
malowniczym terenie, w odległości ok. 12 km od Krosna, 6 km od
Dukli i 15 km od przejścia granicznego w Barwinku. Leży na
szlaku turystycznym:
Dukla (Muzeum Historyczne)
Dolina Śmierci - ok. 5 km od Dukli
Żarnowiec (Muzeum Marii Konopnickiej)
Krosno (Muzeum Okręgowe - największa w Europie kolekcja lamp naftowych)
Czarnorzeki - skalny rezerwat przyrody "Prządki"
Odrzykoń - Zamczysko Kamieniec z XIV w., toczący się tam spór rodowy dał
A. Fredrze temat do napisania komedii "Zemsta".
Na ok. 20 ha ogrodzonego obszaru rozlokowane są
ekspozycje górnictwa naftowego, gazownictwa, przemysłu
rafineryjnego i dystrybucji produktów naftowych. Znajdują się
tu autentyczne obiekty zabytkowe, będące świadectwem rodowodu
polskiego przemysłu naftowego:
Obelisk kamienny wzniesiony przez
I. Łukasiewicza, upamiętniający założenie kopalni
"oleju skalnego" w 1854 roku.
Dwa czynne szybiki naftowe
(kopanki) "Franek" i "Janina" oraz kilka
zapadlisk szybików z lat rozwoju kopalni (1854-1880).
Osiem zabytkowych drewnianych
budynków z XIX w., w których mieściły się warsztaty
mechaniczne, kuźnia, kotłownie, kieraty pompowe, magazyny,
pomieszczenia administracyjne i mieszkalne.
Czynne otwory wiertnicze z lat
1890-tych.
Sieci transmisji do napędu pomp
wgłębnych, stare systemy ropociągów i zbiorniki do
magazynowania ropy.
Trzy wiertnice z masztami i wieżami
do głębokiego wiercenia obrotowego (1000-5000 m).
Siedem wiertnic przewoźnych z
masztami do wiercenia udarowego średnich głębokości (ok. 800
m).
Urządzenia do napowierzchniowego
wyposażenia otworów ropnych i gazowych.
Różnorodne typy stalowych i
drewnianych "kiwaków" do napędu pomp wgłębnych.
Trzy pompy z wszelkimi rodzajami
narzędzi i sprzętu do wierceń i eksploatacji otworów ropnych
i gazowych.
Unikalne pompy, sprężarki
gazowe, silniki i kotły parowe.
Różnorodne typy urządzeń wyciągowych
(windy obróbcze) do operacji technicznych w otworach ropnych.
Znajdują się tu również, z pietyzmem odtworzone
na podstawie dokumentacji, pierwowzory takich urządzeń, jak:
Model starego szybiku (kopanki).
Wiertnica do ręcznego wiercenia
udarowego.
Wiertnica udarowa systemu
kanadyjskiego, napędzana maszyną parową (lokomobilą).
Wiertnica udarowa
szarpakowo-linowa typu "Bitków".
Wiertnica udarowa konstrukcji
polsko-kanadyjskiej do głębokich wierceń. Wnętrze wiertnicy
adaptowane jest do organizowania konferencji, wystaw okolicznościowych
i imprez towarzyskich. Znajduje się tu sala restauracyjna i
kawiarniana z zapleczem kuchennym i sanitariatami.
W odrestaurowanym budynku administracyjnym,
zbudowanym przez I. Łukasiewicza, znajdującym się w centrum
Muzeum, w siedmiu pomieszczeniach prezentowane są:
Pamiątki związane z I. Łukasiewiczem.
Galeria portretów - karykatur
ludzi nafty.
Rekwizyty, symbole tradycji
naftowej.
Mapy, zbiory geologiczne, rdzenie
i skamieliny.
Plan kopalni Bóbrka z 1879 roku.
Modele, fotografie i rysunki
obrazujące rozwój techniki wiertniczej i eksploatacyjnej.
Kolekcja sztandarów, medali
okolicznościowych, zbiory filatelistyczne ekspozycje
Europolgazu, wizytówki muzeów USA i Norwegii.
Jedna z największych w kraju
kolekcji lamp naftowych.
Obok domu otoczonego ogrodem - parkiem znajduje się
popiersie I. Łukasiewicza umieszczone na cokole z marmuru. W
pobliżu wzniesiony został budynek - pierwowzór górskiej
stacji benzynowej Centrali Produktów Naftowych, przed którym
eksponowane są unikalne oryginalne dystrybutory paliw z początkowych
lat rozwoju stacji benzynowych. Wewnątrz budynku znajduje się
ekspozycja zabytkowych urządzeń i aparatury, m. in.:
Modele urządzeń do
magazynowania i transportu produktów naftowych.
Urządzenia do oznaczania liczby
oktanowej paliw.
Kilka rodzajów liczników
pomiarowych.
Stoiska z produktami
naftowymi.
Aparatura do oznaczania właściwości
fizycznych i chemicznych produktów naftowych.
Unikalne urządzenia, w jakie
wyposażone były laboratoria zakładów rafineryjnych.
Modele i fotografie dawnych
rafinerii nafty.
Robotnik naftowy / Oil workman.
Na terenie Muzeum, w zabytkowym domu "Naftusia"
znajdują się pokoje gościnne. Są także pomieszczenia dla
obsługi i konserwacji zabytków oraz zakład usługowy
produkcji pamiątek.
Muzeum posiada bogate archiwum dokumentów w
postaci oryginałów książek, czasopism, map, albumów z
fotografiami, akcji spółek naftowych, dokumentacji i rysunków
urządzeń i narzędzi wiertniczych, od początkowego okresu
rozwoju przemysłu naftowego do czasów dzisiejszych. Znajdują
się tu również kserokopie unikalnych rękopisów i
reprodukcje dokumentów z okresu studiów, pracy zawodowej i społecznej
I. Łukasiewicza, a także wielu osób - pionierów przemysłu
naftowego.
W Muzeum redagowane jest czasopismo
naukowo-historyczne " Wiek
Nafty".
Muzeum posiada pracownię poligraficzną, wyposażoną
w dobrej jakości sprzęt komputerowy, która świadczy również
usługi na zewnątrz. Bieżąco rozwijana jest akcja
informacyjna i propagandowa o historii przemysłu naftowego.
Nakręcono kilka ciekawych filmów wideo o Muzeum i przemyśle
naftowym, w tym nagrodzony przez Krajową Radę Radiofonii i
Telewizji film pt. "Ignacy Łukasiewicz", wydano kilka
wersji folderów i reklamówek.
Na terenie Muzeum, a także poza jego granicami,
organizowane są wystawy okolicznościowe, przedstawiające
rodowód polskiej nafty i ludzi, którzy przemysł ten
tworzyli.
W 1995 roku ustanowiony został Medal Muzeum
Przemysłu naftowego dla uhonorowania instytucji i osób, które
przyczyniły się do wzbogacenia zbiorów, propagowania i
rozpowszechnienia wiedzy o tradycjach polskiego przemysłu
naftowego. Dotychczas uhonorowano nim 150 osób i instytucji.
W 1999 roku wzniesiony został na terenie Muzeum
Pawilon Wystawowy. Powstał on z darowizn spółek i zakładów
całego polskiego sektora naftowego, a także z pieniędzy
indywidualnych członków Stowarzyszenia, którzy wykupili
emitowane w tym celu cegiełki.
Architektura bryły pawilonu nawiązuje do tradycyjnych budowli sektora rafineryjnego i gazowniczego i stanowi nowy akcent w Muzeum.
W pawilonie znajdują się:
Trzy sale dla ekspozycji tradycji całego polskiego sektora naftowego.
Segment przeznaczony na zaplecze techniczne i administracyjne z biblioteką, czytelnią, pokojami przewodników, kustosza, poligrafii.
Sala konferencyjna, audiowizualna.
Pasaż z bufetem dla wypoczynku zwiedzających, a także dla prezentowania aktualnych technologii wyrobów i usług zakładów i spółek naftowych.
Sala dla obsługi zwiedzających, kasa, kiosk sprzedaży pamiątek, szatnia i sanitariaty.
Pawilon przystosowany jest do zwiedzania przez osoby niepełnosprawne. Ogólna powierzchnia pawilonu liczy ok. 1500
m2.
Wspólnym wysiłkiem ludzi i instytucji stworzono
przybytek kultury technicznej, który jest ważnym narzędziem wychowania obywatelskiego i technicznego młodych pokoleń, wspaniałym pomnikiem przeszłości, skarbnicą gromadzącą dorobek polskiej myśli technicznej.
Muzeum Naftowe to obiekt, który jest rzeczowym argumentem naszego pierwszeństwa w historii światowego przemysłu naftowego. Młode pokolenia uczyć się tu będą poszanowania tradycji, w myśl stów historyka dziejów ojczystych Kazimierza Wóycickiego:
"Starej przeszłości nie godzi się mieć
w poniewierce, bo kto poniewiera swoją przeszłością - nie może
budować pomyślnej przyszłości".
Pierwowzór
lampy naftowej Ignacego Łukasiewicza / The model of the
kerosene lamp constructed by Ignacy Łukasiewicz.
|
|
The idea originated as early as the end of the 19th century, however, its realization was commenced only in 1960, when the Museum Guardian Committee was set up, on the Millennium of the Polish Statehood.
The Committee was made up of the directors of major companies and institutions comprising the petroleum sector as well as a group of volunteers who set about collecting the exhibits and documents.
Individual entities of the petroleum sector contributed the necessary funds.
Soon, such a spontaneous mode of operation turned out to be insufficient. At the end of 1961, the project, supervision was taken over by the Association of Engineers and Technicians of Oil and Gas Industry.

Kopanka
"Franek" / The "Franek" hand-dug well. 
Wiertnica
udarowa "Bitków" / A cable tool drilling rig, model
"Bitków".
In 1972, the Association bought 20 hectares of land from private proprietors.
The Museum is located in a scenic woody valley, 12 km from Krosno, 6 km from Dukla and 15 km from the Polish-Slovak border checkpoint at Barwinek, on the tourist trail offering the following sights:
Dukla (The Historical Museum),
The Death Valley - the Second World War battleground, 5 km from
Dukla,
Zarnowiec (Maria Konopnicka Museum),
Krosno (Regional Museum - Europe's largest collection of kerosene lamps),
Czarnorzeki - Przadki Rock Nature Reserve,
Odrzykon - The Kamieniec Castle, 14th century. A family feud, once taking place at the castle, inspired the comedy by Aleksander Fredro, titled
Zemsta [The Revenge],
In the 20-hectare park, exhibits representing the oil and gas production, as well as the refinery and distribution sectors, have been put on display.
Of the historical objects illustrating the origins of the Polish petroleum industry, the following are worth special mention:
Obelisk commemorating the Bobrka oil plant establishment, erected by I. Lukasiewicz in 1854.
Two operative hand-sunk oil wells, called "Franek" and "Janina", as well as a number of remnants of similar facilities dating from 1854 -1880.
Eight wooden buildings from the 19th century, former workshops, smithies, boilers, pumping gears, warehouses, office and residential rooms.
Operative wells from the 1890s.
Transmission systems to power oil well pumps, ancient oil pipelines and oil storage facilities.
Three rotary drilling rigs rated for deep depths drilling (1000 -5000 meters).
Seven mobile cable-tool drilling rigs rated for moderated depths (800 m).
Several types of steel and wooden beam pumping units.
Three tool racks with any kind of tools and instruments used in the drilling of wells and in the oil production.
Rare types of pumps, gas compressors, engines and steam boilers.
Various types of winches to perform workover operations.
A number of exhibits have been reconstructed according to the original
documentation, including:
Model of an old hand-sunk oil well.
Hand-operated cable tool drilling rig.
Canadian type drilling rig, powered by the steam engine (locomobila).
Cable tool drilling rig, model
"Bitkow".
Polish-Canadian type of drilling rig rated for deep depths drilling. The interior of the rig has been converted to accommodate conferences, meetings or social events.
In the building erected by Ignacy Lukasiewicz, situated at the centre of the museum grounds, there are seven exhibition rooms:
Mementoes of Ignacy
Lukasiewicz.
Oilmen portraits/caricatures.
Symbols of petroleum
tradition.
Maps and geological exhibits, cores and fossils.
The plan of the Bobrka oil plant, 1879.
Models, photographs and drawings illustrating the development of oil drilling and production technology.
Collection of standards, medals, post stamps, presentations of museums in the USA and
Norway.
One of the country's largest kerosene lamps collection.
Next to the house surrounded by park, there is a bust of I. Lukasiewicz placed on the marble pedestal. Nearby, there is a replica of the mountain type filling station, in front of which, rare models of pumps are on display. Inside, there are displays
of ancient plants and apparatus, including:
Models of equipment used in the storage and transport of petroleum products.
Fuel rating devices (octane number) and
apparata to determine the physic and chemical properties of oil products.
Rare equipment once used in the refinery laboratories.
Models and photos of old-time oil refineries.
On the Museum premises, the historical Naftusia House offers accommodation in its guestrooms.
The Museum archives preserve documents such as books, journals, maps, photo albums, share certificates, technical documents and drawings. There are also photocopies of rare documents, dating back to the lifetime of I. Lukasiewicz as well as other pioneers of petroleum industry.
The scientific and historical journal " Wiek Nafty"
("Oil
Age") is being edited on the museum premises.
Of the several video films shot at the museum, the one titled Ignacy Lukasiewicz has been honoured by the National Council for Radio and Television.
The Museum keeps close contacts with its counterparts in America, Germany, Norway, Romania and Hungary.
Medal Muzeum
Przemysłu Naftowego / The Petroleum Museum Medal.
In 1995, the Petroleum Industry Museum Medal was established, tohonour individuals and corporations who contribute to the museum's collections or help to popularise the knowledge of Polish oil tradition. So far, 150 persons and institutions have been honoured with the medal.
In 1999, the Exhibition Pavilion has been opened.
The Pavilion - modelled after the shape of a traditional refinery building - constitutes a new element in the museum's
landscape. The Pavilion houses:
Three rooms devoted to the traditions of Polish oil sector.
The technical and administrative backup facilities, the library, the reading room, rooms of the guides and curator, and the printing facility.
Conference and audio-visual rooms.
A passage with buffet, where offer concerning the new products and technologies of the Polish oil sector is
presented.
The pavilion, whose total area amounts to 1500 sq meters, has been adapted to the needs of the handicapped people.
An important function of the Museum is to acquaint young people with the tradition of Polish oil industry and with the Polish contribution to the origins and development of petroleum
industry. Doing this we remember the words of Polish historian Kazimierz
Woycicki:
"It is improper to treat the past badly,
as those who disregard their past, cannot build prosperous
future".
|
|