Zakład: Geochemii

Zainteresowania naukowe i prowadzone badania

Dziedzina nauki: geochemia, geomikrobiologia, ochrona środowiska.
Jestem absolwentką Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończyłam studia magisterskie na Wydziale Biologii o specjalności mikrobiologia oraz interdyscyplinarne studia doktoranckie na Wydziale Geologii. Praca doktorska pt. „Biotransformacja fosfogipsu w hodowlach mikroflory środowisk skażonych produktami ropopochodnymi i mineralogiczna ocena powstających produktów” realizowana była w ramach Studium Doktoranckiego na Wydziale Geologii UW w Instytucie Geochemii, Mineralogii i Petrologii w ścisłej współpracy naukowej z Instytutem Mikrobiologii z Zakładem Mikrobiologii Środowisk Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Przedmiotem moich zainteresowań naukowych jest biotransformacja fosfogipsu i udział bakterii w procesach minerałotwórczych. Fosfogips jest stałym odpadem poprodukcyjnym powstającym przy produkcji kwasu fosforowego z apatytów i fosforytów. Składowany na ogromnych hałdach fosfogips zawiera znaczne ilości pierwiastków ziem rzadkich. Biotransformacja fosfogipsu ma na celu nie tylko likwidację hałd ale przede wszystkim odzysk z hałd tych pierwiastków. Bakterie redukujące siarczany (brs) czynne w biotransformacji fosfogipsu wymagają do wzrostu związków organicznych. Jedynym ekonomicznie uzasadnionym źródłem tych związków mogą być płynne odpady poprodukcyjne lub bytowe. Dobór takiego odpadu który zapewniłby dobry wzrost i wysoką aktywność metaboliczną brs stanowi główny przedmiot moich poszukiwań w chwili obecnej. Bakterie redukujące siarczany większość związków organicznych wykorzystują wchodząc w powiązania troficzne z innymi grupami bakterii beztlenowych. Uzyskanie, w płynnej fazie hodowli, wysoko aktywnego stabilnego zespołu mikroorganizmów biodegradującego jednocześnie oba odpady oraz świadome nim sterowanie jest celem do którego zmierzam.
Będąc mikrobiologiem i geologiem zarazem, zawsze staram się łączyć zdobytą wiedzę, która pozwala mi na interdyscyplinarne spojrzenie na nauki przyrodnicze. Z tego względu szczególnie interesujące są dla mnie zagadnienia związane z udziałem bakterii w procesach minerałotwórczych. W pewnych okolicznościach procesy mikrobiologiczne mogą doprowadzić do nagromadzenia siarki rodzimej jak również do powstania wtórnych siarczków, głównie (ale nie tylko) żelaza, np.: pirotyn (FeS), piryt i markasyt (FeS₂), galena (PbS), sfaleryt (ZnS), chalkopiryt (CuFeS₂), chalkozyn (Cu₂S), kowelin (CuS), cynober (HgS), realgar (AsS) i wiele innych. BRS mineralizując związki organiczne, biorą udział w biologicznym tworzeniu węglanów: kalcytu lub aragonitu (CaCO₃), syderytu (FeCO₃), dolomitów (CaMg(CO₃), a także fosforanów np. apatytu (Ca₃(PO₄)₂). Ustalenie warunków, w jakich powstają ww. minerały, i roli bakterii w procesach minerałotwórczych jest moim zamierzeniem.

Publikacje

1.      Wolicka D., Kowalski W. (2005) Utilising different carbon compounds by sulphate-reducing bacteria in mediums with phosphogypsum. Archives of Environmental Protection, 31, 105-112.

2.      Wolicka D., Kowalski W., Boszczyk-Maleszak H. (2005) Biotransformation of phosphogypsum by bacteria isolated from petroleum-refining wastewaters. Polish Journal of Microbiology, 54, 169-173.

3.      Kowalski W., Hołub W., Wolicka D.,  Przytocka-Jusiak M. and Błaszczyk M.(2003) Sulfur balance in anaerobic cultures of microorganisms in the medium with phosphogypsum and lactate. Arch. Miner. 54: 33-40.

4.      Boszczyk-Maleszak H., Zabost A., Wolicka D., Kacieszczenko J. (2003) Wpływ pH na  efektywność rozkładu produktów naftowych w hodowlach płynnych przez mieszaną populację bakteryjną. Streszczenie ukazało się w Materiałach Konferencyjnych Krajowego Kongresu Biotechnologii - Łódź, 23-27 czerwca 2003.

5.      Kowalski W., Przytocka-Jusiak M., Błaszczyk M., Hołub W., Wolicka D., and Wesołowska I.(2002) Effect of nitrates on biotransformation of phosphogypsum and phenol uptake in cultures of autochthonous sludge microflora from petroleum refining wastewaters, Acta Microbiologica  Polonica, 51:47-56.

6.      Przytocka-Jusiak M., Kowalski W., Wolicka D., Hołub W. i Grzybowska M. Biotransformacja fosfogipsu w przemysłowych ściekach mleczarskich. Materiały VII Ogólnopolskiego Sympozjum Naukowo-Technicznego „Biotechnologia Środowiskowa”, str. 53-62,  Wisła-Jarzębata, 4-7 grudnia 2001 r. (referat w randze publikacji).

7.      Kowalski W., Wolicka D., Hołub W. i Przytocka-Jusiak M. Biotransformacja fosfogipsu w hodowlach beztlenowej mikroflory namnażanej z różnych środowisk na podłożach z etanolem (2000) Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej, 45: 211-218.

8.      Kowalski W., Przytocka-Jusiak M., Błaszczyk M., Hołub W. i Wolicka D. Beztlenowa degradacja fenolu w hodowlach autochtoniczej mikroflory środowisk skażonych produktami ropopochodnymi na podłożach zawierających jako ostateczne akceptory SO₄, NO₃ lub SO₄ + NO₃. Streszczenie referatu zamieszczone na w materiałach XXIV Congress of the Polish Society of Microbiologists – Białystok, 12-15 września 2000, E/O-5 pp 133.

9.      Kowalski W., Przytocka-Jusiak M., Wolicka D., Hołub W., Biotransformacja fosfogipsu w podłożach zawierających związki organiczne stanowiące główne zanieczyszczenia różnych płynnych odpadów organicznych. Pełny tekst wygłoszonego referatu opublikowany jest w materiałach IV Ogólnopolskiego Sympozjum Naukowo-Technicznego „Biotechnologia Środowiskowa”, które odbyło się  w ramach 14 sekcji „Biotechnologia w ochronie środowiska” I Krajowego Kongresu Biotechnologii. Wrocław, 23-24 września 1999 r.

Udział w konferencjach i imprezach naukowych: 

1. VIII Ogólnopolskie Sympozjum Naukowo-Technicznego „Biotechnologia Środowiskowa”, Wisła-Jarzębata, 6-9 grudnia 2005 r.

2. I Konferencja Komitetu Mikrobiologii PAN (poświęcona pamięci profesora W.J.H. Kunickiego-Goldfingera). Zgłoszony temat: „Udział bakterii redukujących siarczany w procesach geologicznych”, 22 października 2005.

3. Festiwal Nauki 2005, „Geomikrobiologia” – Bakterie na etacie u geologa”.

4. Dziewiąty Piknik Naukowy Polskiego radia BIS, „Fizyka na fali”, 4 czerwca 2005 r.

5. I Konferencja Koła Naukowego Geologii Stosowanej i Ochrony Środowiska, „Jeden dzień z życia bakterii”, 20.04.2005 r.

6. Audycja radiowa w Radiu BIS pt.: „Wulkany”, 1 kwietnia 2005 r.

7. Audycja radiowa w Radiu BIS pt.: „Woda i wiatr kształtują naszą Ziemię”, 4 kwietnia 2005 r.

8. Siódmy Piknik Naukowy Polskiego radia BIS, „DNA Twoje życie”, 14 czerwca 2003 r.

9. II Krajowy Kongres Biotechnologii – Łódź, 23-27 czerwca 2003 r.

10. Udział w sesji naukowej z okazji Święta UW „Czas i przestrzeń”. Początki ...wszechświata, życia, cywilizacji”. Wystąpienie pt.:„Biodegradacja odpadów przemysłowych przez bakterie redukujące siarczany namnożone ze środowisk skażonych produktami ropopochodnymi”,  Warszawa 29 listopad 2003 r.

11. Seminarium naukowe w Instytucie Mikrobiologii, Wydział Biologii UW, 28 kwietnia 2003 r. pt.: „Biotransformacja fosfogipsów przez bakterie redukujące siarczany”.

12. Seminarium naukowe 5 maja 2003 r. w Instytucie Geochemii, Mineralogii i Petrografii Wydziału Geologii UW „Biotransformacja fosfogipsu w hodowlach mikroflory środowisk skażonych produktami ropopochodnymi i mineralogiczna ocena powstających produktów”.

13. VII Ogólnopolskie Sympozjum Naukowo-Technicznego „Biotechnologia Środowiskowa”, Wisła-Jarzębata, 4-7 grudnia 2001 r.

14. Seminarium naukowe 22 marca 2000 r. w Instytucie Geochemii, Mineralogii i Petrografii Wydziału Geologii UW: Kowalski W., Przytocka-Jusiak M., Wolicka D., Hołub W. Biotransformacja fosfogipsu na podłożach zawierających związki organiczne stanowiące główne zanieczyszczenia różnych  płynnych odpadów przemysłowych.

15. XXIV Zjazd Polskiego Towarzystwa Mikrobiologów – Białystok, 12-15 września 2000 r.

16. II Ogólnopolskie Sympozjum Naukowo-Techniczne „Bioremediacja Gruntów” – Wisła-Jarzębata, 5-8 grudnia 2000 r.

17. I Krajowy Kongres Biotechnologii. Wrocław, 23-24 września 1999 r., Sekcja „Biotechnologia w ochronie środowiska”