Początek książki, rozdział: Złoto -- metal paradoksów

     O przykłady paradoksalnego charakteru złota nie jest trudno. Złoto jest jednym z najrzadszych pierwiastków w skorupie ziemskiej, a jednocześnie tworzy liczne i olbrzymie złoża. Mimo że złoża złota są liczne i olbrzymie, przeszło połowa dotychczas stwierdzonych zasobów występuje w jednym gigantycznym rejonie złożowym Witwatersrand w Republice Południowej Afryki, tak wyjątkowym, że usiłowano nawet przypisać mu pochodzenie pozaziemskie.

     Złoto -- metal najbardziej kowalny i ciągliwy, z którego można uzyskiwać najcieńsze druty i folie, tworzy niekiedy wielkie bryły -samorodki.
     Aurum jest najbardziej pożądanym ze wszystkich metali, już starożytni mówili o auri sacra fames -- przeklętej żądzy złota, jednocześnie zaś jest metalem o bardzo ograniczonym zastosowaniu.
     Mimo że ludzkość mogłaby się bez złota obejść, okresy dziejów i państwa, w których był brak złota, cechował zastój gospodarczy. Od starożytności oskarżano złoto, że jest przyczyną nieszczęść i nędzy -- większe nieszczęścia i większa nędza są jednak udziałem tych, którzy złota nie posiadają.
     "Może się wydać paradoksem - mówił amerykański prezydent Herbert Hoover - że kosztem wielkich nakładów kopie się w Afryce dziury w ziemi, wydobywa się z nich złoto, które przewozi się do Ameryki i gromadzi w dziurach w ziemi wykopanych wielkim kosztem w stanie Kentucky".
     Złoto przez wieki było pieniądzem, najpierw w postaci złotej monety, później jako podstawa systemu monetarnego. Dopiero niedawno wyeliminowano je z międzynarodowego systemu walutowego. Mogłoby się wydawać, że spowoduje to spadek jego roli, tymczasem wzrasta ona nadal, a świadectwem tego jest nieustannie wzrastające wydobycie.
     Rezerwy złota stabilizują gospodarkę światową, zabezpieczając ją przed gwałtownymi zmianami kursu walut, cena samego złota wykazuje jednak wielkie wahania.
     Złoto - symbol bogactwa i bezpieczeństwa ekonomicznego - było jednocześnie przyczyną wielu konfliktów między ludźmi i między państwami. Metal szlachetny - symbol tego, co godne i wzniosłe, był powodem wielu zbrodni, skazywał ludzi na katorżniczą pracę, cierpienia i przedwczesną śmierć.
     Złoto jest jednym z najwcześniej poznanych i wydobywanych metali, ale przeszło trzy czwarte całego dotychczasowego wydobycia przypada na XX wiek. (...)

BACK

Za uzupełnienia i uwagi będzie zobowiązany
Andrzej Kozłowski akozl@geo.uw.edu.pl
will be indebted for comments
Last update 13.06.2001