|
Kiedy w ostatnich dziesięcioleciach
XVIII w. pojawiła się w Anglii nowa technologia, jaką było
zastosowanie koksu do opalania tzw. wielkiego pieca, umożliwiło to
zastosowanie żeliwa na szeroką skalę. Wkrótce okazało się, że
nowy materiał dawaół inżynierom niebywałe możliwości. (...)
Prusy były pierwszym państwem na kontynencie
europejskim, zainteresowanym produkcją żeliwa i jego wszechstronnym
zastosowaniem. Pod koniec lat 70. XVIII w. pruski minister do spraw górnictwa
i hutnictwa Fryderyk Antoni von Heinitz wraz z Fryderykiem Wilhelmem von
Redenem, który działał na terenie Śląska, założyli pierwsze huty
i odlewnie żeliwa. Pierwszą hutą na kontynencie europejskim,
wykorzystującą koks do opalania pieca hutniczego, była huta gliwicka
(1796). Następnie powstałą huta w Berlinie i Sayn. Szczególne
znaczenie miały dwie z nich - w Gliwicach i Berlinie, które od
poczatku swojej działalności, obok produkcji typowej, wytwarzały także
odlewy dekoracyjne.
(...)około roku 1805 w hucie gliwickiej rozpoczęto
produkcję prostych sztuk biżuterii [z żeliwa] - gemm i łańcuszków
o owalnych ogniwach. W 1805 r. odlano 6503 medaliony. Równocześnie
nowo powstała Królewska Huta w Berlinie zaczęła produkcję biżuterii.
Obie huty wymieniały się modelami i dziś trudno ustalić, w której z
nich powstał dany odlew. (...) |
|
Medalion z portretem krółowej Luizy,
tzw. Luisienkreuz, Królewska Odlewnia Gliwice i Berlin, ok. 1815, żeliwo;
Muzeum w Gliwicach (fot. W. Hombek).
Ogniwo bransolety, Królewska Odlewnia
Gliwice i Berlin, 1830, żeliwo; Muzeum w Gliwicach (fot. W. Hombek). |